Het coalitieakkoord 2026-2030 schuift de rekening door naar burgers met een zorgvraag. Ouderen die thuis wonen en afhankelijk zijn van wijkverpleging, medicijnen, maatschappelijke ondersteuning en/of langdurige zorg worden financieel steeds verder klemgezet. Het voorzienbare gevolg is zorgmijding. Voor hen werkt het Rijksbeleid als een bulldozer: verantwoordelijkheden worden doorgeschoven naar gemeenten en kwetsbare burgers zelf.

Ouderen die zorg en ondersteuning behoeven krijgen te maken met een opeenstapeling van kosten die nauwelijks nog te dragen is:

1. Afschaffing van fiscale aftrek van zorgkosten
2. Verhoging van het eigen risico in de Zorgverzekeringswet (Zorgverzekeringswet)
3. Vervallen van huishoudelijke hulp in de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning)
4. Invoering van eigen bijdrage voor wijkverpleging (Zorgverzekeringswet)
5. Inperking van vergoeding van medicijnen/behandelingen (Zorgverzekeringswet)

Wat betekent dit in de praktijk?

Mevrouw Van Eck (72) heeft meerdere chronische aandoeningen en is aangewezen op wijkverpleging en medicijnen vanuit de Zorgverzekeringswet en huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo. Haar inkomen (AOW en aanvullend pensioen) bedraagt per maand € 2.400,- bruto. Na uitgaven voor vaste lasten en levensonderhoud houdt ze in 2026 maandelijks een vrij besteedbaar bedrag over van € 500,-. Als de plannen uit het coalitieakkoord doorgaan, daalt haar vrij besteedbaar bedrag in 2028 naar € 75,- per maand.

Zorgmijding: een voorspelbaar en gevaarlijk gevolg

Senioren Netwerk Nederland, waarbij Senioren Brabant-Zeeland is aangesloten, waarschuwt nadrukkelijk voor het toenemende risico op zorgmijding. Dit staat haaks op de ambities rondom langer thuis wonen, preventie en gezond ouder worden en leidt op termijn tot hogere maatschappelijke kosten.

Wel bezuinigen, geen vernieuwing

Teleurstellend is dat het kabinet geen fundamentele stelselherziening aandurft. Structurele problemen worden vooruitgeschoven met grote gevolgen voor kwetsbare burgers en voor de organisatie en financiering van de zorg.

Wonen en zorg: langer thuis zonder perspectief

Ouderen moeten langer thuis wonen, maar passende en betaalbare zorgwoningen zijn er nauwelijks en volgens Aedes en ActiZ kunnen die ook niet gerealiseerd worden voor een huur van € 712,- (de aftoppingsgrens voor lage inkomens). Zonder ingrijpen blijft langer thuis wonen een schrijnende werkelijkheid.

Medische preventie

Het akkoord bevat ook positieve elementen. Zo stellen we vast dat ons pleidooi voor vergoeding van het gordelroosvaccin voor 60-plussers is overgenomen. Ook de extra aandacht voor medische preventie en vroegsignalering heeft onze steun. Maar deze positieve elementen wegen niet op tegen alle bezuinigingsmaatregelen in de zorg waarmee de meest kwetsbare mensen geconfronteerd zullen worden.