Senioren Netwerk Nederland is teleurgesteld over het besluit van staatssecretaris Judith Tielen om vanaf 2027 uitsluitend mensen die 60 jaar worden uit te nodigen voor een kosteloze vaccinatie tegen gordelroos. Het is een belangrijke stap vooruit voor preventiebeleid, maar juist de oudste ouderen – die het grootste risico lopen op ernstige complicaties – blijven voorlopig buiten beeld.
Volgens Leo Bisschops, woordvoerder van Senioren Netwerk Nederland, is het teleurstellend dat financiële grenzen leidend zijn geworden bij de invoering: “Wanneer budgettaire redenen bepalen wie wel en niet toegang krijgt tot bewezen effectieve preventie, ontstaat ongelijkheid. Er dreigt een tweedeling tussen jongere en oudere generaties, maar ook tussen mensen die vaccinatie zelf kunnen betalen en mensen die dat niet kunnen. Preventie moet juist gelijke gezondheidskansen versterken, niet nieuwe verschillen creëren.”
Gordelroos voorkomen
De besluitvorming over gordelroosvaccinatie kent een lange voorgeschiedenis. Al in 2019 adviseerde de Gezondheidsraad positief over vaccinatie van ouderen, mede omdat studies laten zien dat het moderne vaccin in circa negen van de tien gevallen gordelroos kan voorkomen. Toch duurde het jaren voordat een structurele invoering werd besloten. Volgens Senioren Netwerk Nederland laat dit zien dat bewezen effectieve preventie nog te vaak moet wachten op politieke prioriteit.
Geen toegang
Hoewel gefaseerde invoering begrijpelijk kan zijn vanuit budgettaire overwegingen, betekent de huidige keuze dat miljoenen Nederlanders die ouder zijn dan 60 voorlopig geen toegang krijgen tot vaccinatie via het programma, terwijl juist bij 70- en 80-plussers de gordelrooscijfers en daarmee de kans op langdurige zenuwpijn, ziekenhuisopname en verlies van zelfredzaamheid het sterkst toenemen. Senioren Netwerk Nederland pleit daarom voor aanvullende maatregelen en maatwerk om ook de hoogste risicogroepen sneller te beschermen.
Preventie verdient prioriteit
Senioren Netwerk Nederland, waarbij Senioren Brabant-Zeeland is aangesloten, benadrukt dat preventie structureel prioriteit moet krijgen in het gezondheidsbeleid. Bewezen effectieve vaccins en preventieve maatregelen blijven te vaak ongebruikt, terwijl minder preventie vandaag leidt tot hogere zorgkosten morgen. Internationale analyses laten zien dat volwassenenvaccinaties hun kosten vele malen kunnen terugverdienen en in sommige gevallen tot negentien keer de investering kunnen opleveren voor de samenleving. Vaccinatie voorkomt niet alleen ziekenhuisopnames, maar ook langdurige complicaties, verlies van zelfstandigheid en extra druk op mantelzorg en wijkverpleging.
Structureel investeren
Senioren Netwerk Nederland roept het ministerie van VWS op om bij de verdere uitwerking van het vaccinatiebeleid expliciet rekening te houden met het hogere risico bij oudere senioren, transparant te communiceren over de werkingsduur van het vaccin en te onderzoeken of aanvullende maatregelen nodig zijn om de gezondheidswinst bij de oudste groepen te maximaliseren. “Wie gezonde levensjaren wil toevoegen en de zorg betaalbaar wil houden, moet nu structureel investeren in preventie, en daarbij de oudste risicogroepen niet laten wachten,” aldus Bisschops.
► Vaccinatiekeuze kabinet valt slecht onder lezers ONS Magazine